รหัสบุคคล หรือ PIN Code คือชุดตัวเลขหรือตัวอักษรที่กำหนดขึ้นเป็นรหัสลับเฉพาะส่วนบุคคลที่ใช้ร่วมกับเลขประจำตัวประชาชนเพื่อใช้เป็นรหัสผ่านเข้าสู่ระบบงานหรือการให้บริการในระบบคอมพิวเตอร์ ภายใต้ข้อกำหนดหรือรูปแบบของหน่วยงานผู้ให้บริการจะกำหนดขึ้น

กรมการปกครองได้พัฒนาระบบงานการให้บริการประชาชนทางด้านงานทะเบียนและบัตรด้วยระบบคอมพิวเตอร์มาอย่างต่อเนื่องมีประสิทธิภาพและประชาชนที่ไปติดต่อขอใช้บริการได้รับความสะดวกรวดเร็วประหยัดเวลาและค่าใช้จ่าย ประชาชนคนไทยทุกคนทุกหนแห่งมีสิทธิเข้าถึงการบริการของภาครัฐที่เปิดให้บริการข้อมูลด้านต่างๆ ได้อย่างทั่วถึงผ่านระบบเครือข่าย และได้ขยายรูปแบบการให้บริการโดยนำโครงการรหัสบุคคล (PIN PROJECT) มาใช้ พร้อมทั้งให้กล่องจดหมายอิเล็กทรอนิกส์คนไทยดอทคอมฟรี (Free E-mail Adderss khonthai.com) แก่คนไทยทุกคนที่มีรหัส PIN Code เพื่อใช้ในการรับ-ส่งจดหมายผ่านระบบเครือข่าย Internet ที่เว็บไซต์ www.khonthai.com โดยได้เริ่มให้บริการรหัส PIN Code เป็นการทดลองปฏิบัติ มาตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2544

ประโยชน์ของ PIN Code ที่พี่น้องประชาชนจะได้รับมีหลายประหาร อาทิ เป็นรหัสสำหรับเข้าตรวจสอบข้อมูลของตนเองจากฐานข้อมูลโดยตรง เช่น ข้อมูลตามทะเบียนราษฎร ข้อมูลการทำบัตร ข้อมูลการจดทะเบียนสมรส/หย่า ฯลฯ เป็นรหัสสำหรับเข้าตรวจสอบสิทธิประโยชน์อื่นๆ ของภาครัฐ เช่น สิทธิการเลือกตั้ง ประกันสุขภาพ ประกันสังคม การขึ้นทะเบียนทหาร การทำใบขับขี่ ฯลฯ เป็นรหัสสำหรับเข้าขอตรวจคัดรับรองสำเนารายการทะเบียนข้อมูลของตนเองผ่านทาง Internet และตู้บริการอเนกประสงค์ (MPM) เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการติดต่อหน่วยงานใดๆ ได้โดยไมต้องพกพาเอกสารติดตัว เป็นรหัสสำหรับเข้าสู่กล่องจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ (E-mail Address khontai.com) เพื่อรับส่งข้อมูลข่าวสารได้ เป็นรหัสสำหรับการยืนยันตัวบุคคลในการขอทำบัตรประจำตัวประชาชนครั้งต่อไป เพื่อเป็นการป้องกันบุคคลอื่นมาสวมตัวหรือสวมสิทธิขอท่านในการทำบัตร เป็นรหัสในการขอเข้ารับบริการต่างๆ ภาครัฐ (E-GOVERNMENT) ประชาชนได้รับความสะดวกและรวดเร็วในการขอใช้บริการทำให้ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่าย เป็นต้น

ประชาชนคนไทยทุกคนที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านถูกต้องตามกฎหมายมีสิทธิได้รับ PIN Code และสามารถไปขอ PIN Code ได้ที่สำนักทะเบียนอำเภอ/กิ่งอำเภอ สำนักงานเขต และเทศบาลทุกแห่งที่ไหนก็ได้ทั่วประเทศ ซึ่งขณะนี้สำนักทะเบียนสามารถออนไลน์ทั่วถึงกันทุกแห่งแล้ว โดยผู้ขอต้องเป็นเจ้าของข้อมูลเท่านั้นใช้หลักฐานบัตรประจำตัวประชาชนหรือหากยังไม่ทำบัตรก็สามารถนำหลักฐานสำเนาทะเบียนบ้านและสำเนาใบสูติบัตรไปยื่นขอได้ที่ฝ่ายทะเบียนและบัตรฯโดย ไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น

สิ่งเหล่านี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งที่รัฐ จัดทำขึ้นให้แก่ประชาชนเพื่อส่งเสริมความเป็นอยู่ให้ดีขึ้น และในอนาคตอันใกล้นี้ ยังมีบริการอื่นๆ อีกมากที่จะตามมา ดังนั้น รหัสบุคคลจึงมีความจำเป็นสำหรับทุกคนขอให้เก็บรักษาไว้ให้ดีและพยายามจดจำไว้ให้แม่นยำ สิทธิของท่านท่านพึงต้องรักษาไว้ด้วยตัวของท่าน

หน้า 22