โดย สายสะพาย

เมื่อมีกฎหมายบังคับใช้ ทำสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) ไม่สามารถปฏิบัติได้ถูกต้อง จึงมีหนังสือหารือสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (เรื่องเสร็จที่ 530/2551) สรุปความได้ว่า ด้วย พ.ร.บ.มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐที่เดิมเป็นส่วนราชการหลายฉบับมีผลใช้บังคับ สถาบันอุดมศึกษาหลายแห่งจึงมีฐานะเป็นหน่วยงานในกำกับของรัฐ ซึ่งไม่เป็นส่วนราชการตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน กฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ และกฎหมายว่าด้วยการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม และไม่เป็นรัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณและกฎหมายอื่น

สกอ.มีความประสงค์จะขอหารือว่า ข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษาซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บริหารที่ไม่มีวาระการดำรงตำแหน่งในส่วนราชการเดิม เช่น ผู้อำนวยการกองคลัง และผู้อำนวยการกองการเจ้าหน้าที่ แต่บุคคลดังกล่าวมิได้แสดงเจตนาเปลี่ยนสถานภาพเป็นพนักงานมหาวิทยาลัยจะสามารถดำรงตำแหน่งผู้บริหารส่วนงานหรือหน่วยงานในส่วนงานได้หรือไม่

เมื่อพิจารณาจากบทเฉพาะกาลของ พ.ร.บ.มหาวิทยาลัยต่างๆ เช่น มหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ.2550 พ.ร.บ.มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนคร ฯลฯ ที่บัญญัติให้ข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษายังคงเป็นข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐต่อไป และให้ปฏิบัติหน้าที่ในมหาวิทยาลัยโดยให้ถือว่า เป็นการปฏิบัติหน้าที่ราชการ ซึ่งในระหว่างการปฏิบัติหน้าที่ สิทธิเข้าสู่ตำแหน่งศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ หรือตำแหน่งอื่นใดของข้าราชการ และสิทธิในการเลื่อนตำแหน่งของข้าราชการ ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา

หรือ พ.ร.บ.จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ.2551 ที่บัญญัติให้สิทธิในการเข้าสู่ตำแหน่งอื่นใดของข้าราชการที่โอนมามิให้เสียไปเพราะเหตุที่โอนมาหรือเปลี่ยนสถานภาพหรือไม่เปลี่ยนสถานภาพมาเป็นพนักงานมหาวิทยาลัย ย่อมแสดงให้เห็นว่า บทบัญญัติทั้งหลายที่กำหนดไว้ในบทเฉพาะกาลดังกล่าวมีเจตนารมณ์ให้ข้าราชการพลเรือนยังคงมีสิทธิประโยชน์ต่างๆ อยู่เช่นเดิม รวมทั้งสิทธิในการดำรงตำแหน่งผู้บริหารของส่วนงานที่ไม่มีวาระการดำรงตำแหน่งซึ่งเป็นสิทธิในการเลื่อนตำแหน่งอย่างหนึ่ง

ดังนั้น แม้ว่าสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐจะได้จัดตั้ง รวม หรือยุบเลิกส่วนงานของสถาบันอุดมศึกษาหรือมีการแบ่งและปรับปรุงหน่วยงานในส่วนงานของสถาบันอุดมศึกษาขึ้นใหม่แล้ว สถาบันอุดมศึกษาก็ยังสามารถแต่งตั้งข้าราชการให้ดำรงตำแหน่งผู้บริหารส่วนงานหรือหน่วยงานในส่วนงานที่ไม่มีวาระการดำรงตำแหน่งได้

หน้า 22