หลังจากคณะกรรมการมรดกโลกขององค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก รับขึ้นทะเบียนปราสาทพระวิหารเป็นมรดกโลก ตามที่ประเทศกัมพูชาเสนอนั้น ล่าสุดสำนักข่าวซินหัวของทางการจีนนำเสนอข่าวว่า กัมพูชามีแผนจะสร้างพิพิธภัณฑ์ปราสาทพระวิหารเพื่อเป็นจุดดึงดูดนักท่องเที่ยว ทั้งยังจะขอให้ไทยส่งมอบโบราณวัตถุที่เกี่ยวเนื่องกับปราสาทหลังนี้คืนให้เขมรนำไปจัดแสดงด้วย

นายเมือง สอน ประธานกองทุนอารยธรรมเขมร หรือ ขะแมร์ ซิวิไลเซชั่น ซัพพอร์ต ฟันด์ กล่าวในรายงานของซินหัวว่า จะสร้างพิพิธภัณฑ์ปราสาทพระวิหารที่มีมูลค่า 2 หมื่นดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 6.5 แสนบาท) พร้อมทั้งวิงวอนขอให้ไทยส่งมอบศิลปวัตถุที่เกี่ยวเนื่องกับประสาทพระวิหารคืนให้เขมรนำไปจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ต่อไป นอกจากนี้ นายเมือง สอน ซึ่งดำรงตำแหน่งประธานบริษัทท่องเที่ยวยูเรเชีย เทรเวล ควบอีกตำแหน่ง ยังแสดงความหวังเอาไว้ด้วยว่า ปราสาทพระวิหารจะกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีศักยภาพในอนาคต

ท้าขอรายชื่อโบราณวัตถุพระวิหาร

แหล่งข่าวผู้เชี่ยวชาญโบราณคดีภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กรมศิลปากร แสดงความเห็นกรณีการทวงคืนโบราณวัตถุจากปราสาทพระวิหารว่า หากย้อนดูคำสั่งศาลโลกเมื่อปี 2505 จะเห็นเนื้อหาหลัก 3 ประการ คือ 1.ให้พื้นที่เฉพาะตัวปราสาทพระวิหารเป็นของกัมพูชา 2.ให้ประเทศไทยสั่งถอยกำลังทหารและตำรวจออกจากพื้นที่บริเวณนั้น และ 3.ให้ไทยส่งมอบทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องคืนกัมพูชา ซึ่งรัฐบาลไทยช่วงนั้นก็ได้ปฏิบัติตามทุกอย่าง จากนั้นก็ไม่เคยมีการเรียกร้องหรือร้องเรียนในเรื่องนี้จากรัฐบาลกัมพูชามาก่อน

นักโบราณคดีกล่าวอีกว่า หากฝ่ายใดเชื่อว่ามีโบราณวัตถุจากปราสาทพระวิหารหลงเหลืออยู่ในประเทศไทย ก็ต้องทำตามกติกาทวงคืนโบราณวัตถุที่ทำกันจนเป็นหลักสากล คือ ต้องแสดงรายละเอียดของรายการโบราณวัตถุที่ต้องการทวงคืน พร้อมแสดงหลักฐานว่าเป็นโบราณวัตถุของประเทศตนจริง เช่น เทวรูป รูปเคารพ ฯลฯ ว่าสร้างขึ้นสมัยใด รวมถึงรายละเอียดขนาดและรูปร่าง และที่สำคัญคือ ต้องมีการสืบข้อเท็จจริงให้พร้อมว่าสมบัติชิ้นนั้นอยู่ในประเทศใด หรือมีการแสดงโชว์ตั้งวางประจำไว้ในสถานที่ใด

"การทวงคืนโบราณวัตถุจากประเทศอื่นนั้น จะต้องมีรายละเอียดหลายขั้นตอน ไม่เคยมีใครทวงคืนด้วยปากเปล่าโดยไม่มีหลักฐาน ก็เหมือนที่ไทยทวงคืนทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ เพราะมีหลักฐานว่าโบราณวัตถุชิ้นนั้นเป็นของประเทศเราจริง และถูกลักลอบเอาออกนอกประเทศไปวางโชว์ที่อื่น ถ้ากัมพูชาจะกล่าวถึงประเด็นนี้ ก็ต้องส่งรายละเอียดรายการโบราณวัตถุที่เชื่อว่ามีหลงเหลืออยู่ในประเทศไทยมาให้ดู พร้อมทั้งแสดงหลักฐานว่ามีโบราณวัตถุที่กล่าวอ้างถึงวางอยู่ในประเทศไทยตรงจุดไหน เพราะเรื่องโบราณวัตถุเป็นสิ่งมีค่า จะมากล่าวอ้างหรือทวงคืนแบบปากเปล่าไม่ได้" นักโบราณคดีกล่าว

นอกจากนี้ ผู้เชี่ยวชาญโบราณคดียังตั้งข้อสังเกตเพิ่มเติมว่า โครงการก่อสร้างหรือจัดทำพิพิธภัณฑ์ภายในปราสาทพระวิหาร โดยมีจุดประสงค์เพื่อนำโบราณวัตถุไปวางโชว์นั้น ตามข้อเท็จจริงแล้วพื้นที่ปราสาทพระวิหารที่เป็นของกัมพูชานั้น ไม่ใช่พื้นที่กว้างขวางหรือใหญ่โตมากพอที่จะทำพิพิธภัณฑ์ หรือหากต้องการสร้างจริง คณะกรรมการมรดกโลกก็คงไม่ยินยอม เพราะจะทำให้เค้าโครงโบราณสถานดั้งเดิมเสียหายได้ หากจะสร้างภายนอกที่ยังเป็นเขตพื้นที่พิพาทกับไทยก็ไม่ใช่เรื่องง่ายเช่นกัน

เผยอดีตกษัตริย์ สีหนุ ไม่คิดทวงคืน

เช่นเดียวกับ อ.พิสิฐ เจริญวงศ์ ผู้อำนวยการศูนย์ภูมิภาคด้านโบราณคดีและวิจิตรศิลป์ แห่งองค์การรัฐมนตรีศึกษา ประจำสมาคมประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แกนนำนักโบราณคดีที่ดำเนินเรื่องนำทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์คืนจากสถาบันศิลปะชิคาโกของอเมริกา ให้ข้อมูลว่า ในปีที่ศาลโลกสั่งให้ปราสาทพระวิหารเป็นของกัมพูชานั้น หนังสือพิมพ์นิวยอร์ก ไทม์ส ได้ตีพิมพ์บทสัมภาษณ์ของสมเด็จพระนโรดม สีหนุ อดีตกษัตริย์เขมรในเวลานั้น ซึ่งสมเด็จพระนโรดม สีหนุ กล่าวถึงประเด็นนี้ว่า ไม่ต้องการทวงคืนโบราณวัตถุใดๆ จากไทย แปลง่ายๆ คือ ไม่ต้องอะไรคืนทั้งสิ้น นอกจากนี้แล้วโบราณวัตถุเป็นสิ่งของที่มักถูกขโมยหรือลักลอบเอาออกจากแหล่งโบราณสถานอยู่แล้ว ซึ่งตอนนั้นก็ยังไม่มีการทำบัญชีหรือขึ้นทะเบียน จึงไม่มีใครรู้ว่าโบราณวัตถุแต่ละชิ้นของประสาทพระวิหารไปอยู่ที่ใดในโลกบ้าง

"ตอนนี้ทั้งไทยและกัมพูชากำลังตีประเด็นเรื่องมรดกโลกผิด เพราะไม่เข้าใจเรื่องการขึ้นทะเบียนมรดกโลกว่า มาจากอนุสัญญาคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติของโลก พวกเราลืมคำว่า คุ้มครอง ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการขึ้นทะเบียน จุดประสงค์เพื่อให้ช่วยกันคุ้มครองและอนุรักษ์ ไม่ใช่เพื่อประโยชน์ทางการค้า การท่องเที่ยว หรือผลประโยชน์ทางการเมือง ถ้าเข้าใจประเด็นนี้ก็จะรู้ว่าทุกคนมีหน้าที่ช่วยกันคุ้มครอง ไม่ใช่แย่งชิงผลประโยชน์เพื่อประเทศตัวเอง ทางออกที่ดีคือการใช้หลักวิชาการหรือความรู้ทางประวัติศาสตร์มาอธิบาย และทำความเข้าใจว่า ทุกคนต้องช่วยกันดูแลปราสาทพระวิหาร ไม่ต้องสนใจแค่เรื่อง 1 ประเทศ 2 ประเทศ หรือ 7 ประเทศ ที่จะมาดูแล แต่ควรให้ความสำคัญกับวิธีการอนุรักษ์คุ้มครองว่าจะทำอย่างไรให้ดีที่สุดมากกว่า" นายพิสิฐ กล่าว

ทั้งนี้ ศิลปะโบราณวัตถุที่สร้างสมัยปราสาทพระวิหารนั้น เรียกว่า ศิลปะสมัยเกลียง ตอนปลาย หรือ ศิลปะปาปวน ตอนต้น คือประมาณ 1,000 ปีที่แล้ว

อัดซ้ำอาจเสียแผ่นดินเป็นโดมิโน

นายพีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค ส.ส.กทม. พรรคประชาธิปัตย์ ในฐานะคณะทำงานเพื่อติดตามกรณีเขาพระวิหาร กล่าวถึงกรณีที่คณะกรรมการมรดกโลกตั้งคณะกรรมการ ซึ่งมีตัวแทนจาก 7 ประเทศขึ้นมาบริหารปราสาทพระวิหารว่า จะทำให้เราเสียอธิปไตยในพื้นที่บริเวณรอบปราสาทอย่างแน่นอน เพราะที่ผ่านมาเราสามารถบริหารได้เพียงประเทศเดียว และไม่เคยยอมรับแผนที่ของฝรั่งเศส แต่หลังจากนี้จะต้องขอความเห็นจากประเทศอื่นๆ ด้วย ทั้งนี้ พรรคประชาธิปัตย์ไม่ได้คัดค้านการขึ้นทะเบียนมรดกโลก แต่ประเด็นคือผลของการขึ้นทะเบียนของมรดกโลกแต่ฝ่ายเดียวจะทำให้ไทยมีปัญหา เนื่องจากถ้ายึดตามสันปันน้ำตามสนธิสัญญาระหว่างประเทศ จะพบว่าปราสาทพระวิหารและพื้นที่บริเวณรอบปราสาทจะเป็นของไทย แต่ปัญหาคือสมัยรัชกาลที่ 5 ทางฝรั่งเศสได้เขียนแผนที่บริเวณดังกล่าว โดยเขียนเส้นสันปันน้ำออกนอกบริเวณปราสาทพระวิหาร ซึ่งขณะนั้นไทยก็ไม่มีทีท่าคัดค้าน และตามกฎหมายก็เท่ากับว่าไทยยอมรับข้อตกลงดังกล่าว ทำให้ที่ผ่านมากัมพูชาเชื่อมาตลอดว่าปราสาทพระวิหารไม่ใช่ของไทย

นายพีระพันธุ์ กล่าวอีกว่า ทางที่ดีกระทรวงการต่างประเทศควรรีบทำความตกลงกับกัมพูชาเรื่องเส้นสันปันน้ำที่แท้จริงเสียใหม่ เพราะไม่เช่นนั้นไทยก็เสียดินแดนเพิ่มขึ้นอีก เพราะการที่นายนพดลไปเซ็นยอมรับให้ปราสาทพระวิหารเป็นของกัมพูชา ก็เท่ากับว่าไทยยอมรับเส้นสันปันน้ำของฝรั่งเศส ดังนั้น ถ้ากัมพูชาเกิดยึดท่าทีที่ไทยไม่คัดค้านทำการปักปันเขตแดนใหม่อีกครั้ง อนาคตหากต้องการปักปันเขตแดนใหม่อาจทำให้ไทยเสียดินแดนบริเวณ จ.สุรินทร์ รวมทั้งเขตแดนไทยในทะเลบริเวณ จ.ตราด ลงไปด้วย เพราะแนวเส้นสันปันน้ำของฝรั่งเศสพาดเข้ามาในพื้นที่ดังกล่าวของไทย

สมัคร รอแจงวันอาทิตย์นี้

นายสมัคร สุนทรเวช นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม กล่าวถึงกรณีศาลรัฐธรรมนูญลงมติเรื่องแถลงการณ์ร่วมไทย-กัมพูชา กรณีเขาพระวิหาร ที่ศาลตัดสินขัดรัฐธรรมนูญมาตรา 190 ว่า จะชี้แจงในรายการสนทนาประสาสมัคร วันอาทิตย์ที่ 13 กรกฎาคมนี้ ส่วนที่ ส.ว.เข้าชื่อยื่นถอดถอน ครม.และจะฟ้องอาญา ครม.ทั้งคณะนั้น นายสมัครยืนยันว่า ไม่วิตก

ผู้สื่อข่าวถามว่า นายนพดลต้องแสดงความรับผิดชอบอะไรหรือไม่ นายกรัฐมนตรีไม่ตอบ ได้แต่ยกมือ และเดินขึ้นรถทันที โดยทีม รปภ.ได้กันผู้สื่อข่าวไม่ให้ตามไป

ผบ.ทบ. หวั่นชนวนบาดหมาง2ปท.

ด้าน พล.อ.อนุพงษ์ เผ่าจินดา ผู้บัญชาการทหารบก (ผบ.ทบ.) กล่าวยอมรับว่า กองทัพรู้สึกเป็นห่วงจะเกิดความบาดหมางระหว่าง 2 ประเทศ หลังจากกัมพูชาเสนอขึ้นทะเบียนปราสาทพระวิหารเป็นมรดกโลกได้สำเร็จ ทุกอย่างต้องใช้เหตุผลและหลักกฎหมายเป็นเครื่องตัดสิน ส่วนมติของคณะกรรมการมรดกโลกที่ให้ 7 ประเทศ บริหารจัดการปราสาทพระวิหารร่วมกันนั้น ผบ.ทบ.ปฏิเสธที่จะแสดงความเห็น โดยกล่าวว่าเป็นเรื่องที่ไกลจากกองทัพ อย่างไรก็ตาม หลังจากมีการขึ้นทะเบียนปราสาทพระวิหารแล้ว การดูแลตามแนวชายแดนกองทัพก็ดูแลปกติ โดยเฉพาะในส่วนการปักปันเขตแดนก็มีคณะกรรมการติดตามอยู่แล้ว

นักวิชาการจี้รัฐแย้ง ยูเนสโก ด่วน

นายสุรชัย ศิริไกร อาจารย์หัวหน้าภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่า การที่นายนพดลไปยอมรับให้กัมพูชาขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก เท่ากับเป็นการยกดินแดนที่เป็นข้อพิพาทให้กัมพูชาไปโดยปริยาย เพราะการที่ศาลโลกตัดสินให้ตัวปราสาทพระวิหารเป็นของกัมพูชา เมื่อปี 2505 แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายจำนวนมากตีความแผ่นดินที่รองรับปราสาทยังเป็นของไทย เหมือนเราเป็นเจ้าของที่ แต่กัมพูชามาปลูกบ้านบนที่ของเรา จึงขอสนับสนุนการดำเนินการของ ส.ว.ที่จะดำเนินการกับนายนพดล ในคดีอาญา กรณีที่ทำให้ส่วนใดส่วนหนึ่งราชอาณาจักรไทยตกเป็นของราชอาณาจักรอื่น ซึ่งมีโทษสูงสุดถึงประหารชีวิต ซึ่งความผิดนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะตัวนายนพดล แต่ ครม.ทั้งคณะจะต้องร่วมรับผิดชอบด้วย เพราะการกระทำของนายนพดลเป็นไปตามมติ ครม.

นายสุรชัย กล่าวว่า ในส่วนที่ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าการลงนามแถลงการณ์ร่วมต้องผ่านกระบวนการทางรัฐสภา แต่นายนพดลไม่ดำเนินการ ดังนั้นนอกจากนายนพดลจะต้องรับผิดชอบด้วยการลาออก ครม.ทั้งคณะยังต้องร่วมรับผิดชอบโดยปฏิเสธไม่ได้ เพราะถือว่า ครม.มีระบบการทำงานเป็นคณะ ไม่ใช่ตัวบุคคล กรณีหากเป็นนักการเมืองในประเทศตะวันตกเขาลาออกแล้ว

“รัฐบาลไทยต้องทำเรื่องโต้แย้งไปยังคณะกรรมการมรดกโลกโดยเร่งด่วน เพื่อให้ยูเนสโกเพิกถอนการขึ้นทะเบียนมรดกโลกไว้ก่อน ให้กระบวนการทั้งหมดหยุดลงก่อน โดยชี้ให้เห็นว่านายนพดลไม่มีอำนาจไปลงนามในแถลงการณ์ร่วม ดังนั้นแถลงการณ์ฉบับนั้นถือว่าเป็นโมฆะ ถ้ารัฐบาลไทยไม่ดำเนินการในเร็วๆ นี้ ยูเนสโกก็จะถือว่าเรายอมรับในการตัดสินครั้งนี้ไปโดยปริยาย” นายสุรชัย กล่าว